Yatırımcı Tazmin Merkezi

Zamanaşımı süresi kaç yıldır? Ne zaman işlemeye başlar?

10 yıldır.

Zamanaşımı süresi;

-Yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü emanet ve alacaklar (nakit, pay, yatırım fonu katılma payı, borçlanma araçları vs.) ile bunlara bağlı faiz, kâr payı ve diğer getiriler bakımından, hesap sahibinin yaptığı en son talep, işlem veya herhangi bir şekilde verdiği yazılı talimat tarihinden,

-Tasfiyesine karar verilmiş olan yatırım fonu ve değişken sermayeli yatırım ortaklıkları için ise tasfiye tarihinden,

itibaren işlemeye başlar.

Zamanaşımına uğrayan emanet ve alacaklar ne olur?

Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne  gelir kaydedilir.

Zamanaşımına uğraması nedeniyle Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne gelir kaydedilen emanet ve alacaklar geri alınabilir mi?

Yatırım Kuruluşu tarafından, Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne sehven devredilenler hariç iadesi mümkün değildir.

Yatırım Kuruluşları tarafından gerçekleştirilen devir işlemleri sırasında sehven yapılan hatalar nedeniyle yapılacak başvurularda izlenilmesi gereken usul nedir?

1) Hesap sahibi, zamanaşımını durduran veya kesen işlem ile ilgili elinde bulunan bilgi ve belgelerle birlikte başvuru dilekçesini yatırım kuruluşuna teslim eder.

2) Yatırım kuruluşu, söz konusu bilgi ve belgelerin doğruluğunu onayladıktan sonra, hesabın sehven devredildiğini onaylarsa üçüncü maddede belirtilen bilgi ve belgelerle Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne başvuruda bulunur.

3) Yatırım kuruluşu aşağıda yer alan bilgi ve belgelerle YTM'ye başvuruda bulunur:

    a) Hesap sahibinin sunduğu belgelerin "asli gibidir" kaydı yapılmış ıslak imzalı nüshası.

    b) Aşağıda belirtilen hususlarda detaylı bilgilerin yer aldığı üst yazı.

- Hesap sahibinin gerçekleştirdiği en son işlem tarihi,

- Hesabın zamanaşımına uğradığı tarih,

- Hesabın YTM'ye devredildiği tarih,

- Hesapta bulunan ve iadesi istenen sermaye piyasası araçları ile nakit tutarı.

Zamanaşımına uğrayacak emanet ve alacaklarımızın bulunduğunu nereden öğrenebiliriz?

1) Yatırım Kuruluşu Tarafından Gönderilen İadeli Taahhütlü Mektuptan

Yatırım kuruluşları, bir sonraki takvim yılı içinde zamanaşımına uğrayacak olan ve tutarı 100 TL (yüz Türk Lirası) ve üzerindeki hesapların sahiplerini, 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan önce ilgili yatırım kuruluşuna başvurmadıkları takdirde, hesaplarının YTM'ye devredileceği hususunda içinde bulunulan yılın Mart ayı sonuna kadar iadeli taahhütlü mektupla uyarmak zorundadır.

Örneğin; 2018 yılı içerisinde zamanaşımına uğrayacak emanet ve alacaklar için yatırımcıya 31 Mart 2017 tarihine kadar iadeli taahhütlü mektupla bilgilendirme yapılır.

2) Yatırım Kuruluşunun İnternet Sitesinden

Bir sonraki takvim yılı içinde zamanaşımına uğrayacak olan her türlü emanet ve alacaklar tutarına bakılmaksızın Nisan ayının başından itibaren bir sonraki takvim yılının sonuna kadar yatırım kuruluşunun kendi internet sitesinde ilan edilir.

Örneğin; 2018 yılı içerisinde zamanaşımına uğrayacak emanet ve alacaklar 1 Nisan 2017 tarihinden itibaren 31 Aralık 2018 tarihine kadar yatırım kuruluşunun kendi internet sitesinde ilan edilir.

3) YTM'nin İnternet Sitesinden

YTM, yatırım kuruluşları nezdindeki, bir sonraki takvim yılı içinde zamanaşımına uğrayacak hesapları içinde bulunulan yılın Temmuz ayı başından bir sonraki takvim yılın sonuna kadar kendi internet sitesinde yayınlar.

Örneğin; 2018 yılı içerisinde zamanaşımına uğrayacak emanet ve alacaklar 1 Temmuz 2017 tarihinden itibaren 31 Aralık 2018 tarihine kadar YTM'nin internet sitesinde ilan edilir.

Zamanaşımına uğrayacak emanet ve alacağımın olduğunu öğrendiğimde ne yapmalıyım?

Zamanaşımına uğrayacak hesaplara ilişkin listelerde adını gören ve/veya yatırım kuruluşu tarafından uyarılan hesap sahipleri, 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan önce, varsa hak sahipliğini ispata yarayacak belgelerle birlikte, hesaplarının bulunduğu yatırım kuruluşuna başvurmaları ve hesaplarında işlem yapmaları gerekir.

Nezdinde zamanaşımına uğrayacak emanet ve alacağı bulunmayan yatırım kuruluşları ne yapmalıdır?

Nezdinde zamanaşımına uğrayacak herhangi bir kıymet/hesap bulunmayan yatırım kuruluşları, devredilecek herhangi bir hak, emanet ve alacağın bulunmadığı hususunu bir yazı ile içinde bulunulan yılın Mart ayı sonuna kadar Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne bildirmelidir.

Zamanında ilan ve bildirim yükümlülüklerinin yerine getirilmediği tespit edilen hesaplarla ilgili olarak yatırım kuruluşları tarafından ne yapılmalıdır?

1) Henüz 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmamış ise, ilan ve bildirim yükümlülükleri ivedilikle yerine getirilir.

2) 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmuş ise, ilan ve bildirim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesine ilişkin sorumluluk yatırım kuruluşunda olmak üzere, ilan ve bildirim yapılmaksızın emanet ve alacaklar Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne devredilir.

Yatırım kuruluşları, zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakları Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM)'ne ne zaman ve nasıl devreder?

Zamanaşımına uğrayan hesaplarda bulunan emanet ve alacaklar, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gün, ilgili yatırım kuruluşu nezdinde, YTM'nin Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. sicil numarası ile eşleştirecek şekilde açılan hesaba devredilir.

Yıl boyunca, zamanaşımı süresi doldukça bu hesaba aktarılan kıymetler, izleyen yılın Ocak ayı içinde YTM'nin duyurusunda belirtilen hesaplarına aktarılır.

Örneğin; 10 yıllık zamanaşımı süresi 02.06.2017 tarihinde dolan hesaplarda yer alan emanet ve alacaklar 03.06.2017 tarihinde, ilgili yatırım kuruluşu nezdinde YTM adına açılan hesaplara aktarılır ve Ocak 2018 ayı içinde toplu olarak YTM'nin duyurusunda belirtilen hesaplarına aktarılır.

Zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakların mülkiyeti 03.06.2017 tarihinden itibaren YTM'ye geçtiğinden, bu tarihten sonra başvuran hesap sahiplerine herhangi bir ödeme yapılmaz.

Yatırım kuruluşlarının, zamanaşımına uğrayan emanet ve alacakları 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu gün devretmek üzere, YTM'nin Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. sicil numarası ile eşleştirecek şekilde kendi bünyelerinde açtıkları hesaplara aktardıkları kıymetlerle ilgili yükümlülükleri nelerdir?

1) Yapılan ilan ve bildirimleri müteakip, 10 yıllık zamanaşımı süresinin sonra ermesinden önce ilgili yatırım kuruluşuna başvuran yatırımcıların hesaplarında zamanaşımını önleyici nitelikte işlem yapmasına izin verilir. Ancak, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu günü izleyen günden itibaren ilgili yatırım kuruluşuna başvuran yatırımcıların hesapları ile ilgili işlem yapmalarına izin verilmez. Örneğin; 10 yıllık zamanaşımı süresi 02.06.2017 tarihinde dolan hesaplarda yer alan emanet ve alacaklar 03.06.2017 tarihinde, ilgili yatırım kuruluşu nezdinde YTM adına açılan hesaplara aktarılır ve bu tarihten sonra başvuran hesap sahiplerinin hesapları ile ilgili işlem yapmalarına izin verilmez.

2) İzleyen yılın Ocak ayı içinde YTM'ye devredilmek üzere, ilgili yatırım kuruluşu nezdinde açılan hesaba yıl boyunca aktarılan paylarla ilgili olarak, bedelsiz ve YTM lehine olan bedelli sermaye artırımlarına katılınması, bedelli sermaye artırımına katılımın YTM lehine olmaması durumunda yeni pay alma kuponlarının ilgili piyasada satılması, bedelli sermaye artırımına katılım için gereken nakdin öncelikle YTM hesabında bulunan nakitten karşılanması, anılan nakdin yeterli olmaması halinde YTM ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

3) Pay alım tekliflerine katılım konusunda YTM'ye bilgi verilmesi ve YTM'nin talepleri doğrultusunda işlem yapılması gerekir.

4) İlgili yatırım kuruluşu nezdinde YTM adına açılan hesaba yıl boyunca aktarılan nakitler, yatırım kuruluşlarının diğer müşterilere ait nakitleri değerlendirme kuralları çerçevesinde değerlendirilir.

Stopaja tabi kıymetler için, ilgili yatırım kuruluşu nezdinde açılan hesaba yıl boyunca zamanaşımı süresi doldukça yapılacak devir sırasında herhangi bir stopaj yapılmaz. Ocak ayı içerisinde YTM hesaplarına yapılacak nihai devir sırasında, paylar aynen YTM hesaplarına aktarılırken, yatırım fonu katılma payları nakde çevrilmek ve maliyet bedeli ile satış tutarı arasındaki fark üzerinden gelir vergisi stopajı yapılmak suretiyle YTM'ye aktarılır.